Phòng khám chuyên khoa Hiếm muộn & Sản Phụ khoa LIFE by Dr. Pat · Số giấy phép 10102004165
Tử cung dị hình phổ biến hơn nhiều người nghĩ ở những người hiếm muộn, và có thể phát hiện bằng siêu âm 3D
Diploma in Gynecologic Endoscopic Surgery, MClinEmbryol,
EFOG-EBCOG., EFRM-ESHRE/EBCOG.
30/09/2023
Tử cung dị hình (tử cung hình chữ T – dysmorphic T-shaped uterus) là một dị dạng tử cung bẩm sinh thường gặp ở người hiếm muộn. Tôi từng thực hiện một nghiên cứu khảo sát bệnh nhân hiếm muộn bằng siêu âm 3D và nhận thấy 27 phần trăm người hiếm muộn có tử cung dị hình (so với chỉ 0.8 phần trăm ở những phụ nữ đã có con). Tôi từng thấy một số nguồn nói rằng tử cung dị hình không liên quan gì đến hiếm muộn, và điều đó khiến tôi không yên lòng. Chúng ta cùng xem dữ liệu nhé.
Tử cung phát triển từ hai ống gọi là ống Müller, hay ống cận trung thận (paramesonephric ducts). Hai ống này hợp nhất ở đầu dưới, và vách giữa hai ống biến mất, nên tử cung của con người cuối cùng chỉ có một khoang duy nhất, như minh họa trong Hình 1.

Hình 1 Quá trình phát triển của tử cung người trước khi sinh
Vì vậy, nếu có trục trặc trong quá trình này, kết quả sẽ là dị dạng tử cung bẩm sinh. Đây là lý do có nhiều loại dị dạng khác nhau, như minh họa trong Hình 2.

Hình 2 Các loại dị dạng tử cung bẩm sinh theo phân loại ESHRE/ESGE 2013
Một tử cung bình thường có cổ tử cung, buồng tử cung hình tam giác và lớp cơ tử cung, như minh họa trong Hình 3.

Hình 3 Tử cung bình thường
Từ cách phân loại ở trên, bạn có thể thấy tử cung dị hình là một tử cung duy nhất. Đây không phải là tử cung có hai thân; đó là những tình trạng khác nhau (Hình 4). Vì vậy ảnh hưởng của chúng đến thai kỳ cũng rất khác nhau.

Hình 4 Sự khác biệt giữa tử cung dị hình và tử cung hai thân

Hình 5 Ảnh hưởng của tử cung dị hình đến khả năng sinh sản
Tử cung dị hình được xem là dị dạng tử cung bẩm sinh nặng nhất, và khá phổ biến ở người hiếm muộn. Các khảo sát ghi nhận tỷ lệ tử cung dị hình là 0.8% ở phụ nữ nói chung và lên tới 27% ở phụ nữ hiếm muộn.
Một phân tích gộp các nghiên cứu trên khoảng tám trăm người có tử cung dị hình ghi nhận 89.4% bị hiếm muộn, 33.1% có tiền sử sảy thai, 33% sảy thai liên tiếp, 23.8% chuyển phôi IVF thất bại nhiều lần, 37.6%. Nói cách khác, tiên lượng không mấy khả quan nếu không phẫu thuật chỉnh sửa.
Tử cung dị hình không liên quan đến dị tật bẩm sinh ở các hệ cơ quan khác trong cơ thể.

Hình 6 Ảnh hưởng của tử cung hai thân đến khả năng sinh sản
Tử cung hai thân không phổ biến (khoảng 0.4% trong dân số chung và 1.1% ở người hiếm muộn).
Khả năng sinh sản khi có tử cung hai thân khá gần với người có tử cung bình thường. Tình trạng này có thể chỉ làm tăng nhẹ nguy cơ sinh non. Phần lớn bệnh nhân có thể có thai và sinh con giống như người có tử cung bình thường.
Tuy nhiên, người có tử cung hai thân thường cũng có dị tật bẩm sinh ở các hệ cơ quan khác, chẳng hạn một quả thận không phát triển (aplastic kidney) hoặc dị tật cột sống. Những trường hợp này cần được khảo sát thêm.
* Bài viết nhằm mục đích giáo dục sức khỏe chung. Việc chẩn đoán và điều trị cần có sự hướng dẫn của bác sĩ. Kết quả điều trị khác nhau tùy theo tuổi và các yếu tố y khoa của mỗi người.
BS. Patsama Vichinsartvichai, MD, MClinEmbryol, EFOG-EBCOG, EFRM-ESHRE/EBCOG, FACOG là chuyên gia nội tiết sinh sản & vô sinh được chứng nhận chuyên khoa, nguyên Trưởng đơn vị IVF Vajira thuộc Đại học Navamindradhiraj, và là người sáng lập LIFE by Dr. Pat tại Bangkok. Các nghiên cứu đã công bố của ông tập trung vào tử cung dị dạng (hình chữ T) và vô sinh do yếu tố tử cung.
Gặp BS. Patsama →